President's night

Door Orry Van de Wauwer, artikel verschenen in de Unifac Post.

Vandaag, dinsdag 6 november, vekiezen de Amerikanen hun president. Of beter, verkiezen de Amerikaanse staten hun kiesmannen die in het electoral committee de president zullen aanduiden. Het is immers zo dat een presidentskandidaat 270 van de 538 kiesmannen achter zich moet krijgen om verkozen te worden als president. Elke staat vaardigt een aantal kiesmannen, gelijk aan het aantal vertgenewoordigers in de House en de Senate, af in het kiescollege. Zo vaardigen Californië 55 (meeste) en North Dakota 3 (minste) kiesmannen af. De kandidaat die in een bepaalde staat de meerderheid van de stemmen haalt, krijgt de steun van alle kiesmannen van die staat, het zogenaamde winner takes all-systeem. Als Obama bijvoorbeeld 51% haalt in Californië tegenover 49% voor Romney, zal Obama toch alle 55 kiesmannen krijgen i.p.v. dat dit aantal kiesmannen proportioneel verdeeld wordt.

Swing states

Dit systeem bepaalt volledig hoe beide presidentskandidaten campagnevoeren. Van een aantal staten zijn Obama (California, New York, …) en Romney (Texas, Idaho,…) al zo goed als zeker van dat ze daar een meerderheid zullen halen, wat resulteert in 217 kiesmannen voor Obama en 191 kiesmannen voor Romney. Daarnaast zijn er nog de swing states. De campagne moet er nu voor zorgen dat beide kandidaten de kiezers in de swing states overtuigen om op hen te stemmen om zo de kaap van 270 kiesmannen te halen. Want de kandidaat die daar in slaagt, wordt de nieuwe president.

Popular votes versus electoral votes

Het is dus perfect mogelijk dat kandidaat X in totaal meer persoonlijke stemmen haalt (poppular votes) maar dat kandidaat Y meer kiesmannen achter zich heeft (electoral votesI) en met minder persoonlijke stemmen toch president wordt. Dit was het geval in 2000, toen de democraat All Gore een half miljoen meer stemmen haalde dan George W Bush, maar deze laatste (na een lange juridische strijd) toch meer electoral votes had en bijgevolg president werd.

Campagnevoeren in een swing state

Twee weken geleden ben ik met de BKB Academie uit Amsterdam op campagnereis geweest naar de VS om de presidentsverkiezingen van dichtbij te volgen en om campagne te voeren voor (hoofdzakelijk) president Obama. Nadat we in Washington DC en New York City verschillende lobbygroepen, denktanks, bedrijven en politieke consultant- en strategiegroepen hebben bezocht, zijn we ook op de Amerikaanse grass root-wijze gaan campagnevoeren in Richmond, Virginia en Philadelphia, Pennsylvania. Virginia is een van de battle states. De voorbije weken hebben zowel Obama als Romney deze staat meerdere keren bezocht om campagne te voeren.

Wat me opviel in de strategie was dat zowel Obama als Romney in deze swing states er de laatste weken alles op alles zetten om geregistreerde kiezers die in het verleden hebben aangegeven op respectievelijk de democraten en de republikeinen te stemmen, te overhalen om op 6 november effectief opnieuw hun stem uit te brengen. Immers, als Obama er in slaagt om in deze staten de kiezers die in 2008 voor hem gestemd hebben opnieuw voor hem te laten stemmen, is hij bijna zeker van de overwinning in deze staten én dus zijn tweede termijn. Er werd bijna geen aandacht meer besteed aan nieuwe of zwevende kiezers die nog moeten uitmaken op wie ze op 6 november zouden stemmen. Nog een opmerkelijke vaststelling was dat het democratische hoofdkwartier in Philadelphia veel inzette op voter protection. Zo vertelde een medewerker over een folder die een republikeinse super PAC had uitgegeven waarin stond dat republikeinen op dinsdag en de democraten op woensdag moesten gaan stemmen…

De laatste week

Tot de laatste dag draait de campagne op volle toeren. Na het eerste presidentsdebat, dat Romney gewonnen heeft, werd er onder campaign watchers gesproken van een mogelijke game change in de campagne. Voor het eerst haalde Romney zijn achterstand op Obama in, sommige peilingen gaven Romney zelfs een lichte voorsprong. Het vice presidential debate en het tweede en derde debat tussen Romney en Obama werd echter opnieuw gewonnen door de democraten. Romney heeft zijn keerpunt niet kunnen verzilveren. Gedurende de laatste maanden van de campagne werd vanuit democratisch kamp echter bang uitgekeken naar mogelijke onvoorziene gebeurtenissen op binnenlands (rampen, economie) en buitenlands (Syrië, nieuwe aanslagen op ambassades) vlak die een invloed zouden kunnen hebben op de verkiezingen. Obama heeft de ramp van Sandy echter op een goede manier aangepakt die hem zelfs lovende woorden van republikeinse gouverneurs opleverde. Afgelopen vrijdag werd ook het maandelijkse job report vrijgegeven. Indien dit negatief was, zou dit gebruikt kunnen worden als bewijs van slecht beleid van Obama op economisch vlak. Er bleken echter 171.000 jobs bij gecreëerd te zijn (verwachting en streeftdoel was 125.000), de werkloosheid steeg maar lichtjes tot 7,9%. Dit zal president Obama de laatste dagen van zijn campagne, die hij doorbrengt in de belangrijke staat Ohio, ongetwijfeld uitspelen.

Verschillende kiezers die in 2008 overtuigend voor Obama hebben gestemd, waren teleurgesteld in de president en waren niet zeker of ze opnieuw gingen stemmen. De race wordt, uitgaande van verschillende peilingen (check bijvoorbeeld deelection dashboard van de huffington post), spannender dan 2008. Beide kandidaten mogen dan wel het recordbedrag van ongeveer 1 miljard dollar hebben binnengehaald; campagnetechnisch gezien heeft Romney het niet goed gedaan, Obama heeft zijn “forward”-idee ook niet ten volle uitgespeeld. Alles zal dus wederom afhangen wat de Obama-supporters uit 2008 en de zwevende kiezers gaan doen. Gaat de eerste groep massaal stemmen vandaag, dan is Obama zeker van zijn overwinning. Blijven zij thuis en slaagt de president er niet in om de zwevende kiezers ervan te overtuigen dat zijn plan voor meer jobs en economisch herstel werkt, maken de republikeinen kans om the White House opnieuw te veroveren. Het wordt ongetwijfeld een spannende dag/nacht!

Forward