Publicatiedruk hoger onderwijs

De voorbije week bewoog er wat in de Vlaamse onderwijswereld. Afgelopen weekend ontstond er een kleine politieke rel tussen Antwerps burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever en Vlaams Minister-President en CD&V-boegbeeld Kris Peeters. De aanleiding hiervoor waren uitspraken van burgemeester De Wever over extra geld voor het onderwijs die de Vlaamse regering, die komende week haar begrotingscontrole houdt, moet zoeken.

Maar laat ons starten bij het begin van de week. Op dinsdag kondigde rector Alain Verschoren op de zitting van de raad van bestuur van de Universiteit Antwerpen aan dat deze universiteit haar eredoctoraat van algemene verdienste dit jaar gaat uitreiken aan de vier andere Vlaamse universiteiten. Officiële motivatie: hun gezamenlijke bijdrage tot de versterking en de innovatie van het wetenschappelijk onderzoek. Mijn interpretatie: publiciteitsstunt.

En die publiciteitsstunt komt geen dag te vroeg, wel twee dagen. Naast een bericht over het grootste fraudegeval ooit aan een Vlaamse universiteit (de onderzoeker was naast de VUB ook verbonden aan de universiteit van Leiden), publiceerde EOS donderdag een artikel waaruit blijkt dat er in de Vlaamse medische faculteiten op grote schaal gefraudeerd wordt om te voldoen aan de grote publicatiedruk. Het Vlaamse financieringsdecreet Hoger Onderwijs schrijft, simpel uitgelegd, immers voor dat de middelen die de universiteiten krijgen gebaseerd zijn op het aantal publicaties. Hoe groter het aantal publicaties, hoe meer middelen je als instelling krijgt.

Deze publicatiedruk bestaat bijgevolg niet enkel bij medische faculteiten maar bij uitbreiding naar het vrije onderzoek in alle wetenschapsdomeinen. Patrick Loobuyck, zelf als moraalfilosoof verbonden aan de UGent en de Universiteit Antwerpen, schrijft in een opiniestuk in De Morgen dat in plaats van te publiceren in functie van de zoektocht naar waarheid, de waarheid nu geweld wordt aangedaan om te kunnen publiceren.

Met het nieuws van donderdag en andere fraudegevallen in het verleden (denk in Nederland ook aan het geval-Stapel) kan het Vlaams hoger onderwijs wel een goede publiciteitsstunt gebruiken. Ironisch is wel dat de universiteiten zich net gaan bekronen met eredoctoraten voor hun “versterking van het wetenschappelijk onderzoek”.

Deze bewogen week krijgt nog een vervolg trouwens. Vandaag, donderdag 28 maart, betogen in heel België (jaja, over de taalgrenzen heen, bij drie verschillende ministeries van onderwijs!) studenten tegen de onderfinanciering en voor de verhoging van de kwaliteit van het hoger onderwijs. It’s all about the money.

Opiniestuk eerder verschenen op www.bkbacademie.nl