LGBT gemeenschap: We missen een homoseksuele Vincent Kompany (DS)

Dubbelinterview naar aanleiding van de Antwerp Pride met Orry Van de Wauwer, een jonge progressieve christendemocraat,
en Rudi De Kerpel, een ervaren rechtse Vlaams-nationalistische liberaal. Beiden zwaaien fier met de regenboogvlag.

Dit weekend trekt de Antwerp Pride voor de elfde keer door de straten van de Sinjorenstad, net in de week dat Vlaanderen opnieuw geconfronteerd werd met een extreem geval van homohaat. De strijd is nog lang niet gestreden, stellen Rudi De Kerpel (56) en Orry Van de Wauwer (30) vast, die beiden trots meelopen. ‘De Antwerpse Pride blijft de leukste’, zegt De Kerpel. ‘In Berlijn, Amsterdam of Tel Aviv loopt tweehonderdduizend man rond, maar je kent er niemand.’ Of het emanciperend werkt? ‘Daar moeten we ons niets van aantrekken. Tegenstanders zullen ons “janetten met pluimen in hun gat” noemen. Al geef ik toe: sommige fetisjen begrijp ik ook niet goed. (lacht)’

Is zo’n Pride eigenlijk representatief voor de holebigemeenschap?

Orry Van de Wauwer: ‘Vroeger had ik een afkeer van extravagante homo’s. Ik keek zelfs al raar naar een homo die wat verwijfder was. Ik was bang dat hetero’s dat beeld van mij zouden krijgen wanneer ik uit de kast kwam. Tegelijk uitte ik kritiek op hetero’s die niet om konden met homo’s. Eigenlijk was ik geen haar beter. Ook ik nam mezelf als referentiepunt.

De Kerpel: ‘Ik ken dat gevoel. Toen ik voor het eerst in een homocafé kwam, dacht ik dat iedereen me ging bespringen.’ (grijnst)

Ik wil niet als holebi gebruikt worden om het verschil met moslims in de verf te zetten’ ORRY VAN DE WAUWER

Van de Wauwer: ‘Mijn kijk op de Pride is veranderd toen ik vier jaar geleden voor het eerst meeliep. Toen ervoer ik de diversiteit van de deelnemers, maar ook van het publiek. De Pride is niet alleen een groot feest voor homo’s, ook heel wat inwoners nemen nieuwsgierig poolshoogte. Ouders met homoseksuele kinderen komen nu genieten.’

De Kerpel: ‘Ze kunnen concluderen: “Oké, hij is niet alleen.”’

‘Sales pédés’

Van de Wauwer: ‘Mensen die niet naar de Pride komen, worden in de stad toch geconfronteerd met de boodschap dat iedereen hier welkom is en iedereen zichzelf kan zijn. Dat mag ook publiek worden beleefd. Er is juridisch een heel grote gelijkheid voor homo’s en transgenders, maar op sociaal vlak is die er nog lang niet. Het welbevinden van holebi’s op school blijft een belangrijk werkpunt.

Gent kende deze week een acuut geval van gay bashing. Werden jullie daar ooit mee geconfronteerd?

Tegen iemand die expliciet anti-homo is, valt niets te beginnen’ RUDI DE KERPEL

Van de Wauwer: ‘Met fysiek geweld nooit. Wel met verbaal geweld: soms valt er eens een algemene opmerking.

De Kerpel: ‘Vier jaar geleden riep een groepje jongelingen “sales pédés” toen ik met mijn vriend in Knokke naar de auto stapte. Tot mijn eigen verbazing ben ik teruggekeerd. “Quoi?” Ik heb excuses geëist en gekregen. Mijn vriend, die ze fysiek beter de baas kon, verklaarde me voor gek. Ik weet niet of ik dat in Brussel ook zou doen.’

Er bestaat nu meer aandacht voor incidenten. Gent was natuurlijk heel expliciet, maar in Brussel worden veel situaties via Facebook gemeld en opgepikt. Het is van alle tijden, maar nu transparanter. Er komt ook meer reactie.

Zijn de vooroordelen soms niet subtieler?

De Nederlandse presentator Jos Brink heeft mij gered. Hij was openlijk homo, maar stal de harten van alle moeders’ RUDI DE KERPEL

De Kerpel: ‘Ik weigerde elke uitnodiging als mijn vriend niet mee mocht. Omgekeerd, toen mensen kwamen eten, zeiden ze dat het lekker was, maar veel. Bleek dat ze vooraf gegeten hadden, omdat ze dachten dat die twee mannen niet konden koken. (lacht) Ik heb ze hun bord laten leegeten.’

Maar ik ben ook rolmodel geweest. Ouders reageerden op de juiste manier omdat ze me kenden. Als ik een familie kan helpen, mogen er nog duizend “vuile homo” roepen.’

Van de Wauwer: ‘Mijn grootmoeder zei ooit, toen Wim De Vilder op tv kwam: “Kijk, dat is een verkeerde.” Ze bedoelde dat niet kwetsend, dat was nu eenmaal haar taalgebruik. Nu zou zij dat nooit meer zeggen.’

Als ik tijdens mijn studententijd een paar pinten op had, stapte ik op mooie jongens af om avances te maken’ ORRY VAN DE WAUWER

De Kerpel: ‘De belangrijkste manier van emancipatie is tonen dat we in niets verschillen. Ik ga dikwijls als ondernemer voor de klas spreken. Mijn openingszin is altijd: ik heb een man, een hond en drie kippen. Dan zie je iedereen even kijken. De ene draagt een bril, de andere niet. De ene is homo, de andere niet. Meer stelt het niet voor.

Kunnen mensen in hun opvatting over holebi’s evolueren?

Van de Wauwer: ‘Tijdens de vluchtelingencrisis hadden mijn vriend en ik twee Sy­riërs in huis, een meerderjarige student uit Aleppo en een minderjarige uit een landelijk gebied. De ene schrok, maar maakte geen probleem. De andere reageerde heel negatief. Hij beschreef ons beiden als “good person. But together, no no. Haram. No good, Allah will judge you”. Elke keer als ik mijn vriend een hand gaf of kuste, hield hij een hand voor zijn ogen. Uiteindelijk draaide hij bij omdat seksuele diversiteit deel begon uit te maken van zijn leven.

Maar ik ben niet naïef. Ik sprak deze week met twee vluchtelingen, meisjes die in het asielcentrum van Kapellen zitten. Fedasil raadde hen aan om hun geaardheid geheim te houden. Ze moesten zeggen dat ze bevriend waren, dat zou hen ellende, geweld en opmerkingen besparen van andere asielzoekers. Dat is erg.’

Vrijheid

De Kerpel: ’Tegen iemand die expliciet anti-homo is, valt niets te beginnen. Bij sommige mensen is het geloof zo ingekapseld dat ze alleen in het klassieke huwelijk geloven. Het heeft te maken met opvoeding en cultuur, en de bereidheid om te evolueren.

Hebben mensen het recht om het moeilijk te hebben met homoseksualiteit?

Van de Wauwer: ‘Ja. Het is de vrijheid van mensen om daar een probleem mee te hebben. Wij moeten hun vrijheid niet beperken, maar omgekeerd ook niet.

De Kerpel: ‘Ze weten niet wat ze missen, maar ze hebben het recht om het te zeggen. Je mag niemand zijn beperktheid ontzeggen. Als zij zich niet goed voelen bij contact met homo’s, hebben ze een persoonlijk probleem.’

De houding tegenover homo’s werd een ijkpunt in de politiek.

Van de Wauwer: ‘Ik denk dat er bij de meeste partijen een oprechtheid over homorechten bestaat.’

De Kerpel: ‘Ook al omdat in elke partij openlijke homo’s zitten, behalve bij Vlaams Belang.

Van de Wauwer: ‘Hen vertrouw ik niet. Filip Dewinter is alleen maar vóór het homohuwelijk omdat hij er zich mee kan afzetten tegen moslims.’

Ook de N-VA bespeelt het thema. Die partij werd belaagd tijdens de Gay Pride in Brussel.

Van De Wauwer: ‘Franstalige extreemlinkse individuen.’

De Kerpel: ‘Ik was ooit zeven maanden samen met een Franstalige PS’er. (lacht) Ik zei toen tegen mijn vrienden dat ik wel mijn hart was verloren, maar niet mijn verstand.

Van de Wauwer: Ik geloof in de oprechtheid van de N-VA en de meeste van haar verkozenen. Maar soms worden holebi’s gebruikt om het verschil met een aantal gebruiken van moslims in de verf te zetten. Ik wil niet op die manier gebruikt worden.’

De Kerpel: ‘De N-VA kan toch maar staan waarvoor ze staat. Elke politieke partij speelt iets uit. Bij jullie zijn dat onderwerpen als het gezin of het syndicaat. Wij hechten veel belang aan het bewaren van de verworvenheden van de verlichting.’

Van de Wauwer: ‘Je ziet het in de communicatie van een aantal partijtoppers, zoals staatssecretaris voor Gelijkheid van Kansen Zuhal Demir. Als je even door haar Twittertijdlijn scrollt, vind je voorbeelden genoeg. Als moslims achter gaybashing zitten, zal dat uitdrukkelijk worden benoemd.’

De Kerpel: ‘Dat wordt net vaak verzwegen.’

Het waren Oost-Europeanen in Gent.

Van de Wauwer: ‘Dat wordt veel minder in de verf gezet, en daar heb ik een probleem mee. Volgens statistieken heeft het merendeel van de personen die aan gay­ bashing doen geen migratieachtergrond.’

De Kerpel: ‘In Brussel zou dat me verbazen. Als je dat ontkent, ontken je het bestaan van de zon en de maan.’

Van de Wauwer: ‘Ze zijn wel overver­tegenwoordigd in de cijfers. Er bestaan ook problemen met groepen uit Polen, Rusland, andere religies. Het ligt niet alleen op de breuklijn van moslim tegen niet-moslim. Alleen wijzen naar de moslims is bullshit. Ik ben hoopvol als ik kijk naar mijn eigen ervaringen. Er is nu ook een Marokkaanse vereniging die zal meelopen in de Pride.’

De Kerpel: ‘Maar daar is het wel een groot probleem. Wat in islamitische jongerengemeenschappen wordt gezegd over homo’s, hoor ik elders minder. Maar ook in de joodse gemeenschap staat men er zeer negatief tegenover, al heeft Tel Aviv een van de belangrijkste gayscenes van de wereld. Dat zie ik toch nog niet snel gebeuren in een Arabisch land …’

Van de Wauwer: ‘Wat we nu meemaken in moslimgezinnen, loopt parallel met de evoluties dertig jaar geleden in superkatholieke Vlaamse gezinnen. Ik verwacht in de andere gemeenschappen een gelijkaardige evolutie.’

De Kerpel: ‘Maar we moeten onze voorsprong behouden, massaal emanciperen en durven te benoemen. Toch maak ik me niet veel illusies in bepaalde gemeenschappen. Vaak gaat het om laaggeschoolden. Je moet al heel slim zijn om daar onderuit te komen.’

De katholieke kerk ging niet fijnzinnig om met homoseksualiteit.

Van de Wauwer: ‘Ik beschouw mezelf als christelijk, maar vereenzelvig me niet met de katholieke kerk. Ik voel me daar niet welkom, al is er veel veranderd sinds Franciscus paus is geworden. Ik heb ook veel respect voor Johan Bonny, de bisschop van Antwerpen. Hij breekt een lans in het Vaticaan.’

Tegen discriminatie

De Kerpel: ‘Hij is inderdaad een schitterende kerel. Maar ik geloof enkel in mezelf.’

Van de Wauwer: ‘Het wordt Bonny niet gemakkelijk gemaakt. Ik merk een veel grotere openheid bij de kerkleiders vandaag, zeker in vergelijking met onze vorige aartsbisschop Léonard en paus Benedictus. De kerk waardoor ik me meer voel aangesproken, is de kerk die pastoraal werk voor de mensen voorop plaatst op liturgische correctheid. Al gaat ze nooit de rol van voorvechter opnemen.’

Was de geaardheid een reden om in de politiek te stappen?

De Kerpel: ‘Neen, ik stapte als ondernemer in de politiek.’

Van de Wauwer: ‘Voor mij was dat wel een van de factoren. Als ik ergens een vorm van discriminatie zie, wil ik me daartegen verzetten. In België en internationaal, maar ook tegen andere vormen van discriminatie, zoals racisme. Ik ben een grote pleitbezorger van praktijktesten die controleren of verhuurders of werkgevers zich bezondigen aan discriminatie.’

De Kerpel: ‘Ik ben tegen iedere vorm van discriminatie, maar ook tegen elke vorm van acceptatie van gedrag dat niet voortgaat op objectieve gegevens. Ik heb mensen vanuit alle hoeken van de wereld in dienst, en ik stel gewoon vast dat ik de meeste problemen heb gehad met mensen met een moslimachtergrond.’

Jullie verschillen in leeftijd een generatie van elkaar. De aanvaarding van andersgeaardheid ging met reuzensprongen vooruit.

De Kerpel: ‘De Nederlandse televisiepresentator Jos Brink heeft mij gered. Hij was openlijk homo, maar stal de harten van alle moeders. Meteen konden ze niet meer zeggen dat homo’s fout waren.’

Van de Wauwer: ‘Ik heb nog nooit van die man gehoord (lacht). Maar de evolutie is enorm, zelfs in vergelijking met mijn jaren in het middelbaar onderwijs. Toen had ik het gevoel dat ik helemaal alleen was. Als ik nu naar school­debatten ga, is de toon helemaal anders. Veel leerlingen hebben zich al geout. Aan de andere kant blijkt uit onderzoek dat 40 procent van de holebileerlingen zich onveilig voelt. We zijn er nog niet.’

Je outen tijdens de jaren tachtig verliep wellicht een stuk moeilijker dan nu.

Van de Wauwer: ‘Zelf heb ik toch heel lang schrik gehad. Ik heb een fantastische opvoeding gekregen, en mijn ouders deden alles voor mij. Het enige wat ik hen zou kunnen teruggeven, kleinkinderen, moest ik hen ontzeggen. Tijdens mijn pubertijd viel ik elke avond huilend in slaap. Maar mijn ouders reageerden goed. Mijn vader beschouwde mijn homo-zijn wel als een keuze. Daar werd ik boos om. Hij zei dat als ik koos voor de vrouwen, mijn leven makkelijker zou zijn. Ik antwoordde dat ik dan maar voor de mannen koos. Daarmee was de kous af en steunde hij mij.’

De Kerpel: ‘Ik heb altijd geweten dat ik homo was. Op school waren de mooiste jongens mijn beste vrienden. In het leger ook. Maar mijn outing verliep moeizamer. Ik had een vriendin, maar voelde dat er iets ontbrak. Terwijl haar zus en haar vriend naar de slaapkamer trokken, zat ik met mijn vriendin samen met de ouders fruitsap te drinken en naar Jos Brink te kijken. Haar moeder maakte daarover een opmerking.’ (lacht)

Kusjesdans

‘Dan werd ik op slag verliefd op een man. We hebben samen een huis gekocht, nog voor mijn familie wist dat ik homo was. Toen ik dat thuis vertelde, ontstond een waar drama in zeven bedrijven. Mijn moeder vond dat ik het gezin ten schande bracht. Ze heeft mijn eerste vriend nooit geaccepteerd. Met de tweede ging het gelukkig beter.’

Contacten leggen tussen homo’s is vandaag met de hulp van technologie een stuk eenvoudiger.

De Kerpel: ‘Vroeger was het in elk geval leuker. Toen had je nog de kusjesdans. Dat was de Tinder van toen.’

Van de Wauwer: ‘Ook vandaag kun je mensen nog spontaan ontmoeten. Als ik tijdens mijn studententijd een paar pinten op had, stapte ik op mooie jongens af om avances te maken.’

De Kerpel: ‘Nooit een blauw oog gehad?’

Van de Wauwer: ‘Nee, ook op dat vlak zijn de tijden verbeterd.’

De Kerpel: ‘Dat heb ik nooit gedurfd. Ik ging niet verder dan: mocht je homo zijn, je vrouw zou nogal concurrentie krijgen.’

Hoe belangrijk is de mogelijkheid om te trouwen?

De Kerpel: ‘Ik sluit mij aan bij wat Jean-Marie Dedecker daarover zei. Ik ben voor het homohuwelijk, iedereen heeft recht op zijn miserie. (lacht) In alle ernst: ik vind dat vanzelfsprekend. De overheid moet verbintenissen tussen personen faciliteren, en die samenlevingsvormen evolueren. Trouwen geeft een juridisch kader. Daarnaast is elke reden goed voor een feest.’

Van de Wauwer: ‘Voor mij was de symboliek ook belangrijk. Ik ben op een leeftijd waarop veel vrienden trouwen. Je wil daar niet als enige niet aan kunnen meedoen. We zijn ook getrouwd door een priester, dat vonden we belangrijk.’

Je bent actief bij een partij die vijftien jaar geleden tegen dat homohuwelijk was

Van de Wauwer: ‘Dat is een misvatting. CD&V heeft toen vanuit de oppositie meegestemd. Behalve drie onthoudingen stemden alle parlementsleden voor, op drie onthoudingen na.’

Allochtoon rolmodel

Dat is wel een optimistische lezing van de geschiedenis.

Van de Wauwer: We waren niet de grote voorvechter, dat is zo. Maar de tijdgeest is veranderd. Nu loopt mijn partij wel voorop. Kijk naar justitieminister Koen Geens, die werk maakt van de nieuwe transgenderwet, en ook meemoederschap komt van bij ons.’

Welke rol moet het onderwijs spelen?

De Kerpel: ‘In katholieke scholen vertel ik dat ik homo ben. Ik ben eens in een beroepsklas geweest in Wetteren bij laatstejaarsstudenten. Daar zei ik dat ook, en dat was allerminst een gemakkelijk uur. Weet je wat het is? We missen een homoseksuele Vincent Kompany. We missen een allochtoon icoon. Een Rode Duivel met vreemde roots die aan alle jongeren zegt: “Dit is mijn vriendje. Wie heeft daar een probleem mee? Het is hier gedaan met roepen, je maakt je alleen maar belachelijk.” (lacht) Liefst is het ook nog een mooi lief, zodat we hun poster kunnen ophangen in onze kamer.’

 

ORRY VAN DE WAUWER

– Vlaams Parlementslid voor CD&V

– Duwt de Antwerpse lijst van Kris Peeters voor de gemeenteraadsverkiezingen

– Ex-gemeenteraadslid Schilde

– Ex-studentenvertegenwoordiger Universiteit Antwerpen

– Actief in vluchtelingenwerk

RUDI DE KERPEL

– Regeringscommissaris bij de VRT voor de N-VA

– Trok de Oost-Vlaamse Kamerlijst voor Lijst Dedecker in 2010

– Ervoor jarenlang actief achter de schermen bij Open VLD

– Als ondernemer actief in de tuinbouwsector

– Zaakvoerder van Eurotuin Groep, dat hij onlangs verkocht aan AVEVE

Geef een reactie

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *